17 marca 2026 r. weszły w życie przepisy, które realnie ułatwiają Polakom załatwianie spraw spadkowych – także tych sprzed lat. Nowe rozwiązania pozwalają szybko i bezpiecznie doprowadzić do aktualizacji wpisów w księgach wieczystych, nawet jeśli dokumenty przez długi czas pozostawały niewykorzystane.

Nowelizacja Prawa o notariacie znacząco upraszcza dotychczasową procedurę. Do tej pory, mimo sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, obowiązek złożenia wniosku o wpis do księgi wieczystej spoczywał na spadkobiercach. W praktyce oznaczało to konieczność samodzielnego przygotowywania dokumentów, kontaktu z sądem oraz ryzyko błędów formalnych.

Obecnie – na wyraźne żądanie osoby uprawnionej – notariusz może przygotować wniosek i przekazać go do sądu drogą elektroniczną.

– Obywatele dysponujący aktami poświadczenia dziedziczenia, którzy z różnych przyczyn nie dopełnili dotychczas obowiązku wpisu do księgi wieczystej, mogą skorzystać z trybu notarialnego – wskazuje notariusz Anna Szmigiera-Wyrzykowska.

W praktyce oznacza to możliwość przeprowadzenia całej procedury – od potwierdzenia dziedziczenia po złożenie wniosku wieczystoksięgowego – w ramach jednego, profesjonalnego procesu.

Szansa na uporządkowanie zaległych spraw

Nowe przepisy obejmują nie tylko bieżące sprawy, ale również te sprzed lat. Spadkobiercy mogą wrócić do wcześniej sporządzonych aktów poświadczenia dziedziczenia i wykorzystać je w obecnym stanie prawnym.

– Już nie trzeba mierzyć się z nieintuicyjnymi formularzami sądowymi ani składać ich w różnych sądach – podkreśla not. Anna Szmigiera-Wyrzykowska.

Rozwiązanie to pozwala „odblokować” wiele spraw, które dotąd były odkładane ze względu na skomplikowane formalności.

Korzyść dla obywateli i wymiaru sprawiedliwości

Zmiany mają znaczenie nie tylko dla spadkobierców, ale również dla sprawności działania sądów.

– Dotąd droga od notariusza do wpisu w księdze wieczystej bywała dla spadkobierców długa i pełna formalnych pułapek. Teraz ma być prościej – więcej spraw można załatwić w jednym profesjonalnym obiegu – podkreśla Tomasz Karłowski, Prezes Rady Izby Notarialnej w Warszawie.

Wnioski przygotowywane przez notariuszy są kompletne i poprawne formalnie, co ogranicza konieczność ich uzupełniania i przyspiesza postępowania. Dodatkowo wzmianka o złożonym wniosku pojawia się w księdze wieczystej niemal natychmiast, zwiększając bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami.

Obowiązek, o którym warto pamiętać

Ujawnienie prawa własności w księdze wieczystej jest obowiązkiem właściciela nieruchomości.

Brak wpisu może skutkować konsekwencjami finansowymi i prawnymi – w tym grzywną sięgającą nawet 10 000 zł oraz odpowiedzialnością odszkodowawczą wobec osób trzecich.

Nowe przepisy nie działają automatycznie – konieczna jest inicjatywa osoby uprawnionej, która zwróci się do notariusza o przygotowanie i złożenie wniosku. Co istotne, można to zrobić również po czasie – nie tylko w dniu sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia.

– Dla obywateli to szansa, by sprawy po zmarłym zamknąć sprawniej, bez zbędnych przeszkód i z mniejszą liczbą wizyt w sądzie – podsumowuje Tomasz Karłowski.